Lijk
Door Iwan Brave
Zoals bij de meeste geweldsuitbarstingen was ik geschokt over de korte oorlog waarbij Rusland zonder aarzelen Georgië binnenviel. De grootste schok was natuurlijk vanwege de doden die als donderslag bij heldere hemel vielen. Althans, voor de buitenwacht. Voor het eerst werd ik echt geconfronteerd met de term ‘gemengde gevoelens’. Want ik wist niet wat ik ervan moest vinden.

Hebben we hier te maken met een ordinaire agressor die zijn expansiedrift niet kan drukken? Of inderdaad met een reddende engel in nood? Immers, ook veel Zuid-Osseten beweren dat Rusland een massaslachting onder hen heeft voorkomen, dankzij de inval. Maar de ijskonijnerige houding en toon van Medvedev draagt ook niet bepaald bij aan het geruststellende gevoel. Die praat als een voorgeprogrammeerde robot. Maar ja, om president van Rusland te worden moet je wel meer in je mars hebben dan alleen maar een marionet zijn van souffleur Poetin. Neem ik aan.

Het Kaukakus-conflict roept het beeld op van een brute buurman die bij een iele buurman de voordeur heeft ingetrapt, de gezinsleden een aantal flinke meppen heeft verkocht en dan weer vertrekt – vooral op aandringen van andere buren. Maar zich voorlopig op de voorstoep posteert. Ook al zou Rusland niet meer de Georgische voordeur intrappen, de intimidatie blijft dermate waardoor het huiselijk gezag van die iele buurman danig is aangetast.

Staat er weer een nieuwe koude oorlog voor de deur? wierp CNN op. Dat loopt wel los. Alleen heeft Rusland tegen het opdringerige NAVO-spook gezegd: tot zover en niet verder! En impliciet: anders draai ik de gaskraan dicht. Dus de andere NAVO-buren vrezen eerder een ijskoude winter dan een koude oorlog. Enfin. Ik bleef maar worstelen met die gemengde gevoelens. Is Rusland foute boel of is Georgië de wolf in schaapskleren die krokodillentranen laat vloeien?

Woensdag las ik in het Parool de kop: ‘…in Georgië regeert een lijk’. “In onze ogen bestaat hij niet meer”, werd opgetekend uit de mond van Medvedev over zijn Georgische rivaal Saakasjvili. “Hij is een politiek lijk.” Poeh, dat is niet niks! Alsof die brute buurman over zijn iele buurman zegt: “Ik erken zijn gezag of ouderlijke macht niet als gezinshoofd.” Dat moet voor de betrokken kinderen – lees: het Georgische volk – een enorm gevoel van kwetsbaarheid en onveiligheid teweegbrengen. “Papa, kan ons niet beschermen in eigen huis als die indringer straks wéér de deur intrapt.”

En toen maakten mijn gemengde gevoelens plaats voor het eenduidige gevoel van onbehagen. Rusland gaat nu een stap te ver – als dat al niet het geval was – en zegt ronduit: “Ik heb schijt aan je soevereiniteit. Ik ken je niet, ik zie je niet. Dus eigenlijk kan ik zo weer binnen komen, zónder kloppen.” Nou zal ook dat laatste niet zo’n vaart lopen vanwege de andere vermanende NAVO-buren. Maar toch; die vinden uiteindelijk het blijven branden van hun kachel belangrijker dan de huisvredebreuk jegens de iele buurman. Die wetenschap en het tot lijk hebben verklaard van papa, moet bij de kinderen slapeloze nachten teweegbrengen. Zo bepaalt Rusland in zijn geopolitieke driftbui voor zichzelf welke buren wel soeverein zijn en welke niet. En schendt daarmee het internationaal recht op grove wijze. Uit principe zou een VN-resolutie aangenomen moeten worden waarin wordt geëist dat Medvedev zijn politieke-doodverklaring van Saakasjvili ondubbelzinnig terugneemt.

Met het optreden van Rusland werd ik – bij de worsteling met die gemengde gevoelens – heel erg met mezelf geconfronteerd. Ik heb namelijk ooit de grootste zonde begaan die een vader kan begaan: huiselijk geweld. Als een man zijn partner slaat dan creëert hij intern in principe hetzelfde effect als de brute buurman die de voordeur komt intrappen en klappen uitdeelt. Ik haast me erbij te zeggen dat ik mij niet heb gezondigd aan buitensporig huiselijk geweld. Maar geloof me: zelfs één klap is te veel. Want daarmee schendt je het meest wezenlijke gevoel van veiligheid van je partner. Als het gevaar van binnenuit komt, waar moet je je dan in Godsnaam bergen? Mentaal functioneer je als een lijk.

Daarom schuilt het ‘buitensporig’ niet zozeer in het aantal klappen als wel in de psychische gevolgen voor slachtoffers van (huiselijk) geweld. Overigens sla je als gewetensvolle dader vooral ook jezelf kapot. En wie zichzelf te gronde richt kan onmogelijk bijdragen aan behoud van een ander. Dit roept weer de vraag op of niet ook de Surinaamse politieke constellatie als een lijk functioneert. Maar daar hebben we het wellicht een volgend keer over. Tot die tijd: soso lobi!